Sekswerk Alliantie Destigmatisering (SWAD)

De SWAD is een alliantie van 20 organisaties en initiatieven die zich samen inzetten om het stigma op sekswerk te verminderen. De alliantie bestaat uit:

• 11 sekswerkerorganisaties en -initiatieven
• 9 zorg-, hulpverlenings-, en mensenrechtenorganisaties

Wie zitten er in SWAD?

Destigmatiseer sekswerk: het destigmatiseren van sekswerk zorgt voor maatschappelijke inclusiviteit van (ex)sekswerkers in beleid en praktijk. Zowel door instanties als door hun omgeving en henzelf (zelfstigma).

Dit willen we bereiken door te focussen op 4 doelen:

Subdoel 1: inclusieve beleidsvoering en praktijk door (overheid) instellingen (zorg, politie, banken, belastingdienst) voor sekswerkers

Sekswerkers ervaren veel stigma door instituties. Uit het onderzoek ‘Sekswerk, Stigma en Geweld in Nederland’ uit 2018  blijkt dat er veel stigma wordt ervaren vanuit onder andere politie, zorgverleners, banken en de belastingdienst. Dit heeft nadelige effecten op verschillende fronten. Zo leidt het bijvoorbeeld tot een lage aangiftebereidheid bij de politie na het meemaken van geweld. Ook kunnen sekswerkers geen zakelijke bankrekening afsluiten, ze kunnen geen gebruik maken van betalingsmogelijkheden als visa of paypal; ze worden geweigerd voor verzekeringen en ze kunnen geen hypotheek op hun inkomen afsluiten.

Voor sekswerkers is het dus van groot belang dat instituties waarmee ze te maken hebben gesensibiliseerd worden. Zodat ze betere toegang tot diensten hebben en niet gediscrimineerd worden door instellingen.

Dit willen we bereiken door:

• Het verbeteren van het bestaande zorg- en hulpaanbod voor sekswerkers en het ontwikkelen hiervan in gemeenten waar dit nog geen vanzelfsprekendheid is. Zodat er een landelijke dekking komt
• Het sensibiliseren van relevante instellingen
• Het opzetten van samenwerkingsketens tussen politiek en instellingen in verschillende gemeenten aan de hand van onderzoek

Subdoel 2: genuanceerde beeldvorming over sekswerk(ers), exploitanten en klanten

In de media wordt sekswerk vaak op een zeer stigmatiserende manier in beeld gebracht. De media belichten sekswerkers vaak in relatie tot misbruik; verwarren prostitutie met mensenhandel en bieden zelden een positief (of zelfs neutraal) beeld van sekswerkers en hun klanten.

De meeste documentaires leggen, vaak ondersteund door extreem emotionele beelden, de nadruk op economische uitbuiting en fysieke victimisatie. Dezelfde eenzijdige voorstellingen zie je in de entertainmentmedia.

Destigmatisering vraagt om een evenwichtiger portret van sekswerk en sekswerkers, hun klanten en exploitanten. Idealiter brengt de media bijvoorbeeld de diversiteit van de sekswerkersgemeenschap in beeld (dé sekswerker bestaat niet); zoomt het in op de positieve aspecten van sekswerk zoals de uiteenlopende functies die sekswerkers kunnen hebben voor klanten, en toont het sekswerkers die tevreden zijn met hun werk.  

Dit willen we bereiken door:

• Een platform bieden te waar sekswerkers met hun eigen percepties en verhalen journalistiek bedrijven
• Het trainen en ondersteunen van sekswerkers en journalisten
• Het organiseren van symposia, debatten en evenementen
• Het ontwikkelen en aanbieden van materialen die positieve beeldvorming ondersteunen

Subdoel 3: adequaat sekswerkbeleid en uitvoering met behulp van sekswerkersparticipatie

Sekswerkers hebben meestal weinig inbreng in het ontwikkelen van beleid, maar ondervinden hier wel de gevolgen van. Zij worden steeds meer gemarginaliseerd, terwijl ook het stigma toeneemt.

Om te zorgen dat er adequaat beleid voor sekswerkers wordt ontwikkeld en uitgerold zet de SWAD zich in voor ‘samenwerkend beleid’, of beleidsontwikkeling door middel van participatie van sekswerkers op nationaal en gemeentelijk niveau. Dit wil zeggen: betrek sekswerkers bij het maken van beleid dat gaat over sekswerkers; zij weten het beste wat er speelt en wat er nodig is.

Dit willen we bereiken door:

• Het organiseren van en deelnemen aan symposia en debatten over destigmatisering van sekswerk
• Het deelnemen aan en opzetten van gemeentelijke prostitutieplatforms en rondetafelgesprekken over sekswerk
• Het ontwikkelen van materiaal dat bijdraagt aan destigmatisering van sekswerk

Subdoel 4: een sterke en georganiseerde sekswerkgemeenschap met een goede infrastructuur

Uit ervaring en onderzoek blijkt dat de meest succesvolle interventies in het verminderen van stigma tegen sekswerkers worden georganiseerd en uitgevoerd door sekswerkers zelf. Sekswerk-empowerment, waarbij sekswerkers samenkomen om hun rechten op te eisen, is een effectieve aanpak voor het verminderen van stigma bij sekswerkers.

Onderzoek toont aan dat – om succesvol te zijn en invloed uit te kunnen oefenen – de sekswerkgemeenschap de volgende zaken nodig heeft

1. Sterke en charismatische leiders die tegenaanvallen kunnen weerstaan
2. Voldoende middelen (financiering, materiaal, personeel)
3. Connecties met mediaorganisaties
4. Allianties met andere organisaties en sociale bewegingen
5. Brede steun van de begunstigden (sekswerkers, klanten, exploitanten)

Dit willen we bereiken door:

• Het bijeenbrengen van de gefragmenteerde sekswerkgemeenschap
• Het versterken of opzetten van een landelijk netwerk van sekswerkers
• Het opzetten van lokale klankbordgroepen
• Een pool van experts – bestaande uit sekswerkers - in het leven roepen

1. Sekswerkersparticipatie: het betekenisvol betrekken van sekswerkers bij alle fases van het maken van beleid en programma’s. Hierbij staan we voor de bevordering van inclusiviteit en diversiteit. Dit is zowel een doel op zich - om de emancipatie van de sekswerkgemeenschap te bevorderen - als een middel om beleid en interventies gericht op sekswerkers te verbeteren. Sekswerkers weten zelf het beste wat zij nodig hebben. ‘Nothing about us without us’.
    
2. Inclusiviteit: De SWAD is een inclusieve alliantie waarbij inclusie en borging van diversiteit wordt bevochten en omarmd en (ex)sekswerkers met alle etniciteiten, achtergronden, genderidentiteiten, seksuele oriëntaties, overtuigingen en beperkingen welkom zijn. De voertalen zijn Nederlands en Engels maar er wordt waar mogelijk geïnvesteerd in inclusiviteit van andere talen. Tevens werkt de SWAD vanuit een intersectioneel feministisch perspectief; Wij pogen anti-racistisch te handelen en zijn tegen elke vorm van uitsluiting van mensen van kleur, discriminatie, transfobie en homofobie; en hebben oog voor de verbetering en emancipatie van de positie van sekswerkers van kleur en verschillende perspectieven die in de sekswerkgemeenschap aanwezig zijn. Wij hechten groot belang aan nieuwe leden die de representatie en stem van sekswerkers (met een migratieachtergrond), mensen van kleur, en/of queer mensen binnen de SWAD vergroten. Indien nieuwe sekswerkersinitiatieven zich melden die de waarden van de SWAD onderschrijven bestaat er een toelatingsmogelijkheid.
    
3. Bevorder volledige decriminalisatie van sekswerk: sekswerk moet beschouwd worden als een normaal beroep waarbij geen aparte wetgeving geldt. Dit verschaft (ex)sekswerkers krachtigere rechten, normaliseert het beroep en verlaagt stigma en discriminatie. Volledige decriminalisering betekent dat alle wetten en het beleid die sekswerk verbieden worden geschrapt. Hierbij volgen we de principes van rechtvaardig werk door de International Labour Organisation (ILO)
    
4. De som der delen: binnen de SWAD worden initiatieven en netwerken gemobiliseerd die zich inzetten voor de positieverbetering van sekswerkers en het aanpakken van stigma tegen (ex)sekswerkers. Gezamenlijk wordt richting bepaald om als één stem naar buiten te treden om stigma tegen (ex)sekswerkers aan te pakken, zonder dat de individuele identiteit van organisaties en initiatieven hierbij in het geding komt. De SWAD biedt een platform waar leden ervaringen kunnen uitwisselen en van elkaar kunnen leren.